لیشمانیوز یک بیماری انگلی است که توسط انگل از جنس لیشمانیا ایجاد می‌شود و به سه نوع اصلی پوستی، احشایی و مخاطی تقسیم می‌شود:

لیشمانیوز جلدی

شایع‌ترین نوع است و باعث ایجاد زخم‌های پوستی می‌شود. این زخم‌ها به صورت برجستگی‌های کوچک یا پاپول شروع شده و به تدریج بزرگ و زخمی می‌شوند. این زخم‌ها معمولاً خودبه‌خود طی چند هفته تا چند ماه بهبود می‌یابند ولی گاهی عود می‌کنند.

دو نوع اصلی لیشمانیوز جلدی در ایران وجود دارد:

• نوع شهری (خشک)
• نوع روستایی (مرطوب)،

که نوع شهری با زخم‌های خشک و دیرتر بهبود یابنده و نوع روستایی با زخم‌های مرطوب و سریع‌تر بهبود یابنده شناخته می‌شوند. این نوع معمولاً در مناطقی با جمعیت جوندگان و سگ‌ها به عنوان مخزن وجود دارد و از طریق نیش پشه خاکی (فلبوتوموس) منتقل می‌شود.​

لیشمانیوز احشایی (کالازار)

نوع شدیدتر و تهدیدکننده حیات است که اندام‌های داخلی مانند کبد، طحال و مغز استخوان را درگیر می‌کند. دوره نهفتگی آن چند هفته تا چند ماه است و علائم شامل تب طولانی‌مدت، بزرگ شدن کبد و طحال، کم‌خونی، ضعف عمومی و کاهش سلول‌های خون می‌باشد. اگر درمان نشود، منجر به مرگ می‌شود. عامل اصلی این نوع در ایران لیشمانیا اینفانتوم و لیشمانیا دونووانی است و مخازن آن شامل سگ‌ها و حیوانات وحشی مانند روباه و شغال می‌شوند. انتقال از طریق نیش پشه خاکی است.​

لیشمانیوز مخاطی-جلدی

این نوع کمتر شایع است و معمولاً بعد از بهبود ضایعات پوستی رخ می‌دهد. انگل‌ها به غشاهای مخاطی بینی، دهان و گلو می‌روند و باعث تخریب مخاط‌ها می‌شوند. علائم شامل زخم‌های پوستی در دهان و بینی، آبریزش یا گرفتگی بینی، خونریزی بینی و مشکلات تنفسی است. این نوع بیماری به خودی خود بهبود نمی‌یابد و نیازمند درمان تخصصی است.​

این سه نوع لیشمانیوز، از نظر شدت، محل درگیری و علائم بالینی تفاوت‌های مهمی دارند و همگی از طریق نیش پشه خاکی منتقل می‌شوند. درمان به موقع و پیشگیری از طریق محافظت در برابر نیش پشه اهمیت زیادی دارد.