لیشمانیوز بسته به نوع آن (جلدی، احشایی، مخاطی) نشانهها و شدت متفاوتی دارد.
-
در لیشمانیوز جلدی، بیماری با ایجاد برجستگیها یا زخمهای پوستی شروع میشود که معمولاً خودبهخود بهبود مییابند ولی گاهی عود میکنند.
-
نوع احشایی (کالازار) بیماری شدید و تهدیدکننده حیات است. پس از دوره نهفتگی چند هفته تا چند ماه، علائم شامل تب طولانیمدت، ضعف، بزرگ شدن کبد و طحال، کاهش سلولهای خون (کمخونی، لکوپنی)، و در صورت عدم درمان منجر به مرگ میشود.
-
لیشمانیوز مخاطی-جلدی پس از بهبود ضایعات پوستی ایجاد میشود و با تخریب مخاطهای دهان، بینی و گلو همراه است که نیازمند درمان تخصصی است.
راههای انتقال
بیماری از طریق نیش پشه خاکی ماده آلوده (فلبوتومین) منتقل میشود. پشه هنگام تغذیه از خون، انگل را وارد بدن میزبان میکند.
انگلها
عامل بیماری، تکیاختههای انگلی از جنس لیشمانیا هستند که گونههای مختلفی دارند:
-
لیشمانیا تروپیکا و لیشمانیا ماژور برای لیشمانیوز جلدی در ایران
-
لیشمانیا اینفانتوم برای لیشمانیوز احشایی در ایران
-
این انگلها داخل سلولهای بیگانهخوار بدن میزبان تکثیر مییابند.
مخازن
مخازن اصلی بیماری در طبیعت حیوانات وحشی و خانگی هستند که نقش منابع عفونت برای پشه خاکی را ایفا میکنند:
-
سگهای خانگی و سگهای ولگرد
-
حیوانات وحشی مانند روباه و شغال
-
جوندگان بهویژه در نوع جلدی نقش مهمی دارند
انسـان میزبان تصادفی است و عمدتاً در شرایط تماس نزدیک با این مخازن و پشه خاکی آلوده دچار بیماری میشود.